Jak budować autorytet lidera w zespole
Dlaczego autorytet lidera ma dziś większe znaczenie niż stanowisko
W wielu organizacjach można zauważyć pewien paradoks. Lider formalnie posiada władzę wynikającą ze stanowiska, a mimo to jego wpływ na zespół jest niewielki. Z kolei w innych zespołach pojawia się osoba, która nie musi niczego wymuszać – ludzie naturalnie chcą za nią podążać.
Różnica między tymi sytuacjami sprowadza się do jednego słowa: autorytet lidera.
Stanowisko daje możliwość zarządzania. Autorytet daje możliwość prowadzenia ludzi. John C. Maxwell bardzo trafnie ujął tę różnicę w tych dwóch sentencjach, które często powtarzam:
„Przywództwo to wpływ – nic więcej i nic mniej.” oraz „każdy zasługuje na dobre przywództwo”
W praktyce oznacza to, że prawdziwy lider nie opiera swojej pozycji wyłącznie na strukturze organizacyjnej. Jego siła wynika z tego, że ludzie mu ufają, chcą z nim pracować i widzą w nim osobę, która pomaga im się rozwijać.
Zarządzanie zespołem a autorytet lidera
W wielu firmach w Polsce wciąż funkcjonuje model przywództwa oparty na kontroli. Lider skupia się na:
- egzekwowaniu zadań
- kontrolowaniu wyników
- pilnowaniu procedur
To oczywiście jest częścią pracy menedżera. Problem pojawia się wtedy, gdy lider uważa, że to wystarczy.
W rzeczywistości ludzie pracują znacznie lepiej dla lidera, który:
- słucha ich opinii
- traktuje ich z szacunkiem
- rozwija ich kompetencje
- jest spójny w działaniu
Brian Tracy w kontekście zespołów sprzedaży często podkreślał, że najlepszy lider to nie ten, który kontroluje każdy ruch handlowca. Najlepszy lider to ten, który potrafi zbudować środowisko sprzyjające osiąganiu wyników.
Skąd bierze się autorytet lidera
Autorytet nie pojawia się z dnia na dzień. Jest rezultatem wielu codziennych decyzji i zachowań.
1. Spójność między słowami a działaniem
Jedną z rzeczy, które zespół zauważa bardzo szybko, jest spójność lidera.
Jeżeli lider mówi o wartościach, ale sam ich nie przestrzega, jego autorytet szybko spada. Natomiast kiedy ludzie widzą, że lider działa zgodnie z tym, co mówi, zaczynają mu ufać bo to właśnie spójność buduje wiarygodność.
2. Kompetencje
Autorytet lidera wzmacniają również kompetencje.
Nie oznacza to, że lider musi być najlepszym specjalistą w zespole. Powinien jednak rozumieć:
- charakter pracy zespołu
- wyzwania, z którymi mierzą się ludzie
- realia rynku
W sprzedaży jest to szczególnie ważne. Handlowcy bardzo szybko zauważają, czy lider rozumie ich pracę.
3. Umiejętność słuchania
Jedną z rzeczy, które najbardziej wzmacniają autorytet lidera, jest umiejętność słuchania.
W wielu zespołach pracownicy mają poczucie, że nikt ich nie pyta o zdanie. Lider podejmuje decyzje sam, zakładając, że wie najlepiej.
Tymczasem często wystarczy zwykłe pytanie: „Jak Ty to widzisz?” Takie podejście zmienia atmosferę w zespole.
4. Rozwijanie ludzi
John Maxwell bardzo mocno podkreśla rolę rozwijania innych liderów. Według niego prawdziwe przywództwo polega na tym, że lider pomaga innym stawać się coraz lepszymi.
W praktyce oznacza to:
- rozmowy rozwojowe
- mentoring
- dzielenie się doświadczeniem
- wspieranie ludzi w trudnych momentach
Zespół bardzo szybko zauważa, czy lider naprawdę interesuje się rozwojem swoich ludzi.
Przykład z zespołu sprzedaży
Kilka lat temu pracowałem z zespołem handlowców, w którym atmosfera była napięta. Wyniki były poprawne, ale relacje w zespole pozostawiały wiele do życzenia. Nowy lider postanowił zmienić sposób pracy z zespołem. Zamiast koncentrować się wyłącznie na wynikach, zaczął więcej rozmawiać z ludźmi. Pytał o ich wyzwania, wspólnie analizował trudne sytuacje sprzedażowe i dzielił się własnym doświadczeniem. Po kilku miesiącach zauważalna była wyraźna zmiana. Ludzie zaczęli bardziej angażować się w pracę zespołu. Wyniki sprzedaży również zaczęły rosnąć. Nie dlatego, że pojawiły się nowe procedury. Dlatego, że pojawiło się zaufanie do lidera.
Najczęstsze błędy liderów w budowaniu autorytetu
Nadmierna kontrola
Jeżeli lider kontroluje każdy szczegół pracy zespołu, ludzie przestają czuć odpowiedzialność za wyniki.
Brak czasu dla zespołu
Niektórzy liderzy są tak zajęci raportami, spotkaniami i administracją, że prawie nie rozmawiają ze swoimi ludźmi.
Zespół bardzo szybko odczuwa taki dystans.
Niespójność
Jeżeli lider jednego dnia mówi jedno, a drugiego dnia robi coś zupełnie innego, jego autorytet szybko maleje.
Jak rozwijać autorytet lidera
Budowanie autorytetu nie jest jednorazowym działaniem. To proces.
W pracy z liderami często korzystam z kilku narzędzi, które pomagają lepiej zrozumieć dynamikę zespołu i sposób komunikacji. Należą do nich między innymi:
- mentoring liderów
- analiza stylów komunikacji DISC
- warsztaty rozwojowe takie jak Leadership Game
Takie podejście pozwala liderowi spojrzeć na swoją rolę z szerszej perspektywy.
Podsumowanie
Autorytet lidera nie wynika z tytułu ani stanowiska. Wynika z relacji z ludźmi i z codziennych decyzji, które lider podejmuje w pracy z zespołem.
Ludzie chcą pracować z liderami, którzy:
- są wiarygodni
- rozwijają innych
- potrafią słuchać
- są spójni w działaniu
To właśnie takie przywództwo buduje zespoły zdolne osiągać ponadprzeciętne wyniki.
